De kracht van menselijkheid - recensie 'As it is in heaven'

Zet de doos met tissues maar klaar, want de film ‘As it is in heaven’ is een ware tranentrekker. Dankzij herkenbare menselijke worstelingen die de personages doormaken, de engelachtige verschijning Lena die opkomt voor de zwakkeren uit de gemeenschap, het bekrompen dorpsleven in een klein Zweeds plaatsje en dankzij de zoete, zuivere noten die de wereldberoemde dirigent Daniel Doréus na lang oefenen uit het lokale kerkkoor krijgt.

Kay Pollak

Pas 18 jaar na het verschijnen van zijn laatste film (Love Me!), regisseerde Kay Pollak de film ‘As it is in heaven’. Een gevierd melodrama dat een welverdiende Oscar Nominatie kreeg voor de beste niet-Engelse film. In die 18 jaar dat hij zich niet met films bezighield, gaf Pollak lezingen over persoonlijke groei en ontwikkeling. Een thema dat in ‘As it is in heaven’ duidelijk terugkomt. De personages maken elk hun eigen ontwikkelingen door.

Dirigent Daniel Doréus

Zo wordt de befaamde dirigent Daniel Doréus gedwongen een stapje terug te doen. Het hectische en perfectionistische bestaan als topdirigent bezorgt hem een hartaanval, waardoor hij zijn sterrenstatus op moet geven. Een besluit dat hem niet in de koude kleren gaat zitten, want zijn carrièredroom is nog niet uitgekomen: hij streeft naar muziek die de harten opent. Hoe perfect hij de beste orkesten ter wereld ook dirigeerde, dát is hem nog niet gelukt. Sterker nog, het bezorgde hem gezondheidsklachten.

Andere worstelingen

Als Daniel Doréus met hangende schouders terugkeert naar zijn geboortedorp in Zweden, leren we de dorpelingen goed kennen. Daniel wil in eerste instantie niets te maken hebben met zijn dorpsgenoten, maar hij raakt algauw betrokken in het plaatselijke kerkkoor, waar ‘Pim en Pom’ zich ooit hebben aangemeld. Zowel Pim als Pom kampt met persoonlijke issues. Zo durft Gabriella haar agressieve echtgenoot niet te verlaten, is Arne vervuld van vooroordelen en reageert pastoor Stig standaard stug, door zijn overdreven conservatieve levenswijze.

Menselijke ontwikkelingen

Dirigent Daniel leert de mensen op innerlijke wijze muziek maken. Ieder koorlid leert bewust te voelen wat muziek met hem of haar doet. Tranen van verdriet én van geluk vloeien rijkelijk en de schrille dorpsstemmetjes transformeren in harmonieus gezang. Gewoon omdat mensen naar zichzelf leren en durven luisteren. Dat zorgt er tegelijkertijd voor dat Daniel erachter komt dat muziek die harten opent gewoon in de mens zelf zit. Of het nu gaat om Pim of Pom. En het zorgt ervoor dat Gabriella de moed krijgt haar man te verlaten, dat de pastoor tot inkeer komt en dat Arne mensen voortaan in hun waarde laat.

Lena als metafoor

Ondertussen bewijst Lena al vanaf het begin dat je met een stukje menselijkheid meer bereikt, dan met gemaskerd, gemaakt of onrechtvaardig gedrag. Lena is een open en emotionele dame die niet schroomt haar vrolijke en woedende buien te uiten. Ze komt op voor de gehandicapte dorpsjongen of voor de bejaarde buurtgenoot. Ze leeft intens en lijkt het schoolvoorbeeld van menselijkheid.

Menselijkheid

Een prachtige film, waarin mensen (hoe simpel, of hoe ingewikkeld ook) zichzelf tegenkomen en waarin elk personage leert bewust te voelen.