Vooroordelen en valse gedachten – wie heeft ze niet?

Dit artikel wijden we aan vooroordelen. Vooroordelen zijn niet vreemd of raar, iedereen heeft wel bepaalde gedachten bij andere mensen. Vooral als ze er net wat anders uitzien, of als ze zich anders gedragen dan je gewend bent. Wie zich niet bewust is van zijn eigen vooroordelen kan op de werkvloer behoorlijk wat spanningen voelen of zelfs veroorzaken. Daarom schrijven we vandaag graag over het menselijke fenomeen: het vooroordeel.

Vervelende collega’s

Het zit je niet helemaal lekker. Al jaren niet eigenlijk. Je manager en jij zitten niet op één lijn. Die vrouw begrijpt je gewoon niet en ze heeft nog nooit een greintje interesse getoond. Of misschien erger je, je aan die luidruchtige collega die altijd in de spotlights staat. Hij wil alleen maar aandacht en houdt je van je werk af.  Het tegenovergestelde ben je ook tegengekomen. Die dame die altijd op jullie afdeling in het hoekje zit. Ze zegt nooit wat, doet ze eigenlijk wel iets? En die stagiaire? Die is nog wel erg jong, dat zal wel meer werk kosten dan dat ze werk uit handen zal nemen…

Een ander verhaal

Zo kunnen we nog wel duizend voorbeelden bedenken over vooroordelen die iedereen weleens heeft. Vooroordelen die waarschijnlijk nergens op slaan. Jouw manager maakt misschien wel werkweken van zeventig uur en zou jou graag meer spreken, maar komt door haar belachelijke to do-lijst niet meer toe aan ‘persoonlijke’ gesprekken. Ze is, tot haar eigen teleurstelling, met de jaren steeds verder van je af komen te staan. Ze zal daar misschien niet zo snel voor uitkomen, want als manager moet je toch een bepaald imago hoog houden. Die luidruchtige collega is misschien vreselijk onzeker en heeft telkens bevestiging nodig; dat mensen hem heus wel waarderen. Die introverte dame op de hoek is meer een denker. Ze is misschien verlegen, maar ook hyperintelligent en creëert stilletjes de krachtigste strategieën. Een stagiair kan jong zijn, maar pikt waarschijnlijk alles gauw op. Dat ze nu misschien af en toe wat werkzaamheden verkeerd doet, betekent juist dat ze straks waarschijnlijk een fantastische medewerker zal zijn.

Ken je eigen vooroordelen

Het is goed om je bewust te zijn van je vooroordelen. Je hoeft je er niet voor te schamen, want het is menselijk om andere mensen te beoordelen. Maar bedenk je tegelijkertijd dat je de persoon in kwestie eigenlijk niet goed kent. Ken jij zijn thuissituatie? Heb je inzicht in haar computer en agenda? Weet jij wat zijn passies zijn? Of wat zij in het verleden heeft meegemaakt of misschien wel nu? Bedenk je dat jouw vooroordelen aannames zijn die in principe nergens op gebaseerd zijn, behalve dan op de buitenkant van iemand. De binnenkant vergt meer verdieping. 

Invloed op jouw gedrag

Vooroordelen kunnen grote invloed hebben op jouw eigen gedrag. Als jij je collega irritant vindt, straal je dat (indirect) ook uit. Jouw eigen negatieve gedachten staan verbetering in de situatie in de weg. Want hoe open en onbevangen kun je nog een informeel gesprek voeren met iemand waar je mening over vast staat? Op het moment dat jij je wat kwetsbaarder opstelt, door uit te spreken wat het gedrag van de ander met jou doet, kan de ander zich ook meer kwetsbaar naar jou opstellen. En dan blijkt misschien dat je opeens wel sympathie voelt voor die luidruchtige collega en je jouw manager opeens wel weer durft te vertrouwen.

Invloed op de werksfeer

Er zijn natuurlijk altijd mensen die (om bepaalde redenen) minder goed in hun vel zitten of hun werkzaamheden minder goed uitvoeren. En je mag natuurlijk best iemand minder aardig vinden, maar erover mopperen terwijl je nooit een goed gesprek met hem of haar hebt gehad, kost alleen maar energie en zorgt voor extra spanningen. Aan jouw kant en aan zijn of haar kant. Dergelijke spanningen kunnen op de hele werkvloer merkbaar zijn. Daar wordt de werksfeer niet beter van. Als je, je meer bewust bent van jouw eigen vooroordelen, merk je dat je meer compassie voelt en dat je minder negatief hoeft te zijn. Dat is voor iedereen prettiger.

Nelson Mandela zei ooit: “Een lange periode woede koesteren naar iemand is als zelf vergif slikken in de hoop dat die andere persoon sterft”. Zou je ook zo naar je eigen oordelen kunnen kijken?