De moed hebben om niet zoveel te moeten

Het is bizar hoeveel gedachten we op een dag hebben. Gemiddeld schijnt dit tussen de 50.000 en 60.000 te zijn. Op zich geen probleem, want gedachten kunnen komen en gaan. Het wordt pas vervelend en ingewikkeld als je teveel in je eigen gedachten gaat geloven en al die gedachten te serieus gaat nemen.

Onbewuste processen in ons denken

We zijn ons vaak niet zo heel bewust van de processen die in ons denken plaatsvinden. Hoe beter je er op gaat letten, hoe meer er valt te ontdekken. Zo zou je de volgende processen kunnen herkennen:

  • Oordelen: we hebben te pas en te onpas een oordeel over een situatie, een ander of over onszelf. Dit kan behoorlijk beklemmend werken en maken dat je meer krampachtig reageert dan misschien echt nodig is.
  • Dwingende gedachten: dit zijn alle gedachten waarbij we iets moeten van onszelf. Op een dag kunnen we wel 100 dingen van onszelf moeten. Op het moment dat je het gevoel krijgt opgejaagd te worden door jezelf, dan zijn deze gedachten waarschijnlijk veel te veel aanwezig en te invloedrijk geworden.
  • Identificatie: op het moment dat je gedachten voor jou geen gedachten meer zijn, maar jij ze als de waarheid gaat ervaren val je qua beleving in feite samen met je gedachten. Vooral die zelfkritische gedachten met een sterk oordeel (bijvoorbeeld “Ik hoor er toch niet bij”, “Ik ben waardeloos”, “Dat ga ik toch nooit kunnen”) leggen je een enorme beperking op in je handelen. Daarnaast hebben ze een sterke invloed op je emoties en energieniveau.
  • Rampscenario’s: we zijn in staat om denkbeeldige rampscenario’s op te roepen. Je ziet daarbij alles voor je wat mis kan gaan en begint daarover te piekeren en te malen. Teveel denken in rampscenario’s kan je volledig doen bevriezen, er komt steeds minder uit je handen.

Loskomen van je gedachten

De belangrijkste vaardigheid (die veel oefening vraagt voor de meesten van ons) is je gedachtestromen kunnen herkennen. Dit kan je onder andere leren door middel van meditatie. Vervolgens is het van belang je te realiseren dat gedachten maar gedachten zijn en dus geen feiten. Net als je ademhaling is het hebben van gedachten een proces dat zich afspeelt zonder dat jij je daarmee bezig hoeft te houden. Je kunt gedachten leren observeren en leren dat je je er niet mee hoeft te identificeren. Het vereist soms wat moed om te leren dat je niet hoeft te doen of te geloven wat je gedachten je influisteren.

Nieuwsgierig zelfonderzoek

Naast dat je kunt leren je gedachten te observeren, zonder het gevoel te hebben ze te moeten volgen, kan het behulpzaam zijn je gedachten op papier te zetten. Hierdoor kan je wat meer afstand nemen en word je vaak wat minder overweldigd door emoties. Daarnaast kan je de gedachten met de volgende vragen onderzoeken:

  • Hoe ziet de feitelijke situatie er uit als ik er niet over oordeel?
  • Wat kan ik in twijfel trekken aan mijn gedachte?
  • Hoe zou ik er op een ander tijdstip, in een andere stemming wellicht over denken?
  • Welke andere manieren zijn er om hiernaar te kijken?
  • Welk oordeel heb ik en is dat niet te hard?
  • Hoe redelijk zijn mijn eisen en wensen?
  • In hoeverre loop ik teveel vooruit op de toekomst?
  • Hoe perfect moet het zijn? Mag het iets minder?

Al met al komt het er eigenlijk op neer dat je jezelf vooral niet te serieus moet nemen.

Hulp nodig om te leren bewuster met je gedachten om te gaan? Neem gerust contact op voor een gratis kennismakingsgesprek (info@inzicht360.nl).